Ponad 5200 zł rocznie – tyle wynosi różnica między kosztem zakupu czterech ton pelletu a wydatkami na energię elektryczną potrzebną pompie ciepła do dostarczenia takiej samej ilości ciepła. Przy cenie 2260 zł/t zakup pelletu oznacza wydatek 9040 zł, podczas gdy pompa ciepła o SCOP = 4 potrzebuje energii elektrycznej za około 3783 zł. Korzyści kosztowe związane z zastosowaniem pompy ciepła obejmują również przygotowanie ciepłej wody użytkowej. W analizowanym wariancie roczny koszt wynosi 2160 zł dla pelletu, natomiast w przypadku pompy ciepła – 1133 zł, 828 zł lub około 580 zł, w zależności od przyjętego sposobu zakupu energii elektrycznej.

SCOP to sezonowy współczynnik efektywności określający stosunek ilości ciepła przekazanego przez pompę ciepła w całym sezonie grzewczym, np. w ciągu roku, do zużytej w tym czasie energii elektrycznej. Wyższa wartość SCOP oznacza większą efektywność urządzenia, a tym samym niższy koszt uzyskania tej samej ilości ciepła. Zależność tę przedstawiono na rys. 1.

 

Rys. 1. Porównanie rocznych kosztów zakupu pelletu i energii elektrycznej zużywanej przez pompę ciepła przy dostarczeniu tej samej ilości ciepła – 17 000 kWh. Cena pelletu wynosząca 1500 zł/t stanowi wariant hipotetyczny. W analizie uwzględniono różne wartości sezonowego współczynnika efektywności pompy ciepła (SCOP). Różnice kosztów przedstawione na wykresie obliczono na podstawie wartości niezaokrąglonych do pełnych złotych.

Analiza PORT PC opiera się na porównaniu kosztów dostarczenia do budynku takiej samej ilości ciepła użytkowego, a nie na zestawieniu jednostkowych cen poszczególnych nośników energii. W kalkulacji przyjęto średnią cenę energii elektrycznej, uwzględniającą dystrybucję i określony profil zużycia w taryfie G12w, na poziomie około 0,89 zł/kWh brutto. Cenę pelletu ustalono natomiast na 2260 zł/t, zgodnie z analizą PORT PC wykorzystującą dane PAS oraz zestawienie POBE za III kwartał 2026 r.

Cztery tony pelletu o wartości opałowej 5 kWh/kg odpowiadają łącznie 20 000 kWh energii. Przy założeniu sezonowej sprawności kotła wynoszącej 85% pozwala to uzyskać około 17 000 kWh ciepła użytkowego. Taką samą ilość energii cieplnej przyjęto jako punkt odniesienia przy obliczaniu kosztów ogrzewania pompą ciepła. Zastosowane parametry mają charakter modelowy i umożliwiają porównanie wydatków na energię potrzebną do pokrycia identycznego zapotrzebowania na ciepło.

Sezonowy współczynnik SCOP wpływa na ilość kupowanego prądu

Przy SCOP = 3 urządzenie zużyje około 5667 kWh prądu, aby dostarczyć 17 000 kWh ciepła, co przy średniej cenie 0,89 zł/kWh brutto, obejmującej dystrybucję i uwzględniającej przyjęty profil zużycia w taryfie G12w, oznacza koszt około 5043 zł. W przypadku pompy ciepła o SCOP = 4 zużycie spada do 4250 kWh, a koszt energii elektrycznej wynosi około 3783 zł. Jeszcze wyższą efektywność oznacza SCOP = 5 – wówczas do uzyskania tej samej ilości ciepła potrzeba zaledwie 3400 kWh prądu, co przekłada się na wydatek około 3026 zł.

W zestawieniu z rocznym wydatkiem 9040 zł na zakup pelletu pompa ciepła pozwala uzyskać oszczędności wynoszące odpowiednio około 4000 zł przy SCOP = 3, 5260 zł przy SCOP = 4 oraz 6010 zł przy SCOP = 5. W wariancie SCOP = 4 koszt zakupu energii elektrycznej jest o około 58% niższy niż koszt pelletu. Uzyskanie takich oszczędności w konkretnym budynku zależy jednak od osiągnięcia przez całą instalację odpowiedniej rzeczywistej efektywności energetycznej.

Scenariusz porównawczy: pellet po 1500 zł/t

W analizie PORT PC uwzględniono również hipotetyczny scenariusz z niższą, korzystną dla pelletu ceną wynoszącą 1500 zł/t. Przy takim założeniu zakup czterech ton paliwa oznaczałby wydatek 6000 zł. Tymczasem koszt energii elektrycznej potrzebnej pompie ciepła do dostarczenia tej samej ilości ciepła, przy cenie 0,89 zł/kWh, wyniósłby około 5043 zł dla SCOP = 3, 3783 zł dla SCOP = 4 oraz 3026 zł dla SCOP = 5. Oznacza to, że nawet w tym wariancie pompa ciepła pozostaje korzystniejsza pod względem kosztów zakupu energii. Należy przy tym zaznaczyć, że cena 1500 zł/t ma charakter wyłącznie hipotetyczny i nie stanowi prognozy ani potwierdzenia powszechnej dostępności pelletu w takiej cenie.

Porównanie potwierdza, że na koszty ogrzewania wpływają jednocześnie cena nośnika energii oraz efektywność urządzenia wykorzystującego go do produkcji ciepła. Dlatego wszystkie analizowane warianty odniesiono do identycznej ilości ciepła użytkowego dostarczanego do budynku.

Co dokładnie zostało porównane?

Kwota 9040 zł przypisana do kotła na pellet obejmuje wyłącznie koszt zakupu paliwa. Kalkulacja nie uwzględnia dodatkowych wydatków związanych ze zużyciem energii elektrycznej przez kocioł, czyszczeniem komina, serwisowaniem urządzenia, transportem paliwa ani czasem poświęconym na jego obsługę. W przypadku pompy ciepła uwzględniono natomiast koszt zakupu energii elektrycznej wraz z dystrybucją, obliczony na podstawie przyjętej średniej stawki. Zestawienie dotyczy zatem kosztów zakupu energii, a nie całkowitych kosztów eksploatacji.

Analiza nie obejmuje również nakładów inwestycyjnych, kosztów finansowania ani serwisowania urządzeń. Na jej podstawie nie można więc określić okresu zwrotu inwestycji. Przyjęta cena energii elektrycznej na poziomie 0,89 zł/kWh ma charakter modelowy. Rzeczywiste wydatki zależą m.in. od wybranej taryfy, indywidualnego profilu zużycia energii oraz parametrów i efektywności konkretnej instalacji.

Termomodernizacja budynku pozwala ograniczyć zapotrzebowanie na ciepło, a w przypadku zastosowania pompy ciepła może również umożliwić niższą temperaturę zasilania. Przedstawione wyliczenia odnoszą się do określonych założeń cenowych i mają charakter modelowy – nie należy traktować ich jako prognozy przyszłych rachunków za ogrzewanie.

Analiza PORT PC pokazuje, że na koszty ogrzewania wpływa nie tylko cena paliwa lub energii elektrycznej, lecz także efektywność źródła ciepła oraz ilość energii, którą trzeba zakupić.

Przygotowanie ciepłej wody: pompa ciepła może obniżyć koszty o ponad 70%

Przy założeniu dziennego zużycia 200 litrów ciepłej wody, podgrzewanej z temperatury 10°C do 55°C, roczne zapotrzebowanie na ciepło użytkowe wynosi około 3820 kWh. PORT PC przyjęło tę wartość jako podstawę porównania kosztów energii elektrycznej zużywanej przez pompę ciepła oraz wydatków na pellet spalany w kotle, niezbędnych do uzyskania tej samej ilości ciepła.

Sezonowa efektywność pomp ciepła wykorzystywanych do przygotowania ciepłej wody użytkowej (c.w.u.) jest zazwyczaj niższa niż w przypadku ogrzewania pomieszczeń i najczęściej osiąga wartości od 2,7 do 3,3. Przy założeniu średniego współczynnika efektywności na poziomie 3,0 dostarczenie 3820 kWh ciepła wymaga zużycia około 1273 kWh energii elektrycznej. Przy przyjętej średniej cenie prądu wynoszącej 0,89 zł/kWh brutto, uwzględniającej profil zużycia w taryfie G12w, roczny koszt przygotowania c.w.u. za pomocą pompy ciepła wyniesie około 1133 zł.

Pompa ciepła pozwala jednak na dalsze ograniczenie kosztów przygotowania c.w.u. Jednym ze sposobów jest zaprogramowanie pracy urządzenia tak, aby zasobnik ciepłej wody był ładowany w godzinach obowiązywania niższej ceny energii w taryfie G12w. Przy założeniu średniej ceny prądu na poziomie 0,65 zł/kWh roczny koszt przygotowania c.w.u. spada wówczas do około 828 zł. Jeszcze niższe wydatki można uzyskać w modelowym wariancie korzystania z taryfy dynamicznej. Jeśli zasobnik jest ładowany w maksymalnie trzech najtańszych godzinach każdej doby, średnia cena energii wynosi 0,455 zł/kWh, a roczny koszt przygotowania ciepłej wody – około 580 zł. Dodatkową możliwością obniżenia wydatków jest wykorzystanie nadwyżek energii elektrycznej z instalacji fotowoltaicznej do zasilania pompy ciepła podczas przygotowywania c.w.u.

W przypadku kotła na pellet współpracującego z zasobnikiem, przy założeniu sprawności całego układu na poziomie 80%, wartości opałowej pelletu wynoszącej 5 kWh/kg oraz cenie paliwa 2260 zł/t, koszt pelletu potrzebnego do przygotowania takiej samej ilości ciepłej wody wynosi około 2160 zł rocznie. Oznacza to, że w porównaniu z kotłem na pellet roczne oszczędności wynikające z wykorzystania pompy ciepła wynoszą około 1027 zł przy standardowym profilu zużycia energii w taryfie G12w. Przesunięcie pracy urządzenia na godziny z niższą ceną prądu zwiększa tę różnicę do około 1332 zł, natomiast w modelowym wariancie taryfy dynamicznej oszczędności sięgają około 1580 zł rocznie. Niższą sprawność układu z kotłem na pellet, wynoszącą 80% wobec 85% przyjętych dla ogrzewania pomieszczeń, uwzględniono ze względu na specyfikę pracy całego systemu z zasobnikiem ciepłej wody użytkowej.

 

Rys. 2. Roczny koszt przygotowania 200 l ciepłej wody użytkowej dziennie o temperaturze 55°C (woda zimna 10°C) przy wykorzystaniu pompy ciepła oraz kotła na pellet. Dla pompy ciepła uwzględniono dwa warianty kosztowe w taryfie G12w: średnią cenę energii 0,89 zł/kWh oraz 0,65 zł/kWh przy przekierowaniu pracy na tańsze godziny.

Wariant wykorzystujący taryfę dynamiczną ma charakter modelowego scenariusza opartego na danych z 2025 r. Nie należy traktować przyjętej stawki jako wartości uniwersalnej ani prognozy przyszłych cen energii. Założono w nim automatyczne przesuwanie przygotowania c.w.u. na maksymalnie trzy najtańsze godziny w ciągu doby. Rzeczywisty koszt zależy od warunków oferty sprzedawcy, godzinowych cen energii, opłat dystrybucyjnych oraz sposobu sterowania pracą pompy ciepła.

Źródło: analiza PORT PC na podstawie danych PAS i zestawienia POBE za III kwartał 2026 r. Założenia modelowe ogrzewania: pellet 5 kWh/kg, sprawność kotła 85 proc., energia elektryczna 0,89 zł/kWh brutto dla przyjętego profilu G12w. Założenia dla c.w.u.: 200 l/dobę, 10→55°C, średnioroczna efektywność pompy ciepła 3,0, sprawność układu kocioł-zasobnik c.w.u. 80 proc.

Źródło analizy wariantu dynamicznego: obliczenia własne PORT PC na podstawie godzinowych cen energii za 2025 r. i przyjętych kosztów dystrybucji.

Źródło grafik: PORT PC.