Dobór centrali wentylacyjnej do konkretnego budynku to jedna z najważniejszych decyzji projektowych, jaką instalator podejmuje na początku realizacji. Zbyt mała jednostka nie zapewnia wymaganej krotności wymian powietrza, zbyt duża będzie pracować niepotrzebnie na niskich obrotach, generując zbędne koszty eksploatacyjne. W tym artykule pokażemy, jak prawidłowo dobrać centralę Viteco – do trzech typowych metraży: domu do ok. 120 m², 120–180 m² oraz powyżej 250 m².

Punkt wyjścia: kubatura, nie metraż

Dobór wydajności rekuperatora należy opierać przede wszystkim na kubaturze budynku, a nie tylko jego powierzchni. Zgodnie z normą PN-83/B-03430 ilość powietrza wentylacyjnego powinna wynosić 20 m³/h na osobę, lecz nie mniej niż 1 wymiana powietrza na godzinę. Przy czym minimalne strumienie zależą również od rodzaju pomieszczeń. Dla wstępnego oszacowania można przyjąć wzór:

wydajność [m³/h] = powierzchnia [m²] × wysokość pomieszczeń [m] x 1 wymiana/h

Przykładowo dla domu o powierzchni 150 m² i wysokości pomieszczeń 2,7 m otrzymujemy: 150 × 2,7 x 1 = 405 m³/h. Kubatura domu wynosi 405 m³. W praktyce dla takiego domu często rozważa się centralę ok. 400 m³/h, a najlepiej z zapasem 450 m³/h, ale ostateczny dobór powinien też uwzględniać liczbę mieszkańców, układ pomieszczeń, ich przeznaczenie i zapotrzebowanie na powietrze oraz opory w instalacji, powodowane przez dodatkowe elementy. Należy więc pamiętać, że samo obliczenie kubatury, to jedynie szacunek orientacyjny, a dobór jednostki powinien opierać się na projekcie wentylacji budynku, który uwzględnia wszystkie zmienne.

Liczba mieszkańców – drugi kluczowy parametr

Norma określa minimalny strumień powietrza na poziomie 20 m³/h na osobę. Oznacza to, że dla domu zamieszkałego przez 6 osób minimalne zapotrzebowanie wynosi 180 m³/h, niezależnie od kubatury. Przy doborze rekuperatora przyjmuje się wyższą wartość: wynikającą z kubatury budynku lub liczby mieszkańców. Dlatego w domach z większą liczbą osób to liczba domowników może decydować o wymaganej wydajności urządzenia.

Normowe wymogi ilości powietrza wentylacyjnego dla poszczególnych pomieszczeń

Obliczenie ilości powietrza wentylacyjnego jest niezbędne dla zapewnienia dobrej jakości powietrza. Podstawą jest podział pomieszczeń na dwie strefy: wywiewną i nawiewną.

Oto normowe wymogi ilości powietrza wentylacyjnego z pomieszczeń wywiewnych:

• kuchnia: 70 m³/h,
• łazienka: 50 m³/h,
• WC: 30 m³/h,
• garderoba: 15 m³/h,
• spiżarnia: 15 m³/h,
• wiatrołap: 15 m³/h,
• komunikacja: wg uznania 15–50 m³/h.

Suma powietrza wywiewanego, powinna być równa ilości powietrza nawiewanego do budynku.

Czynniki zwiększające opory i wymaganą wydajność

Poniższe elementy instalacji mogą istotnie zwiększyć opory zewnętrzne centrali i wymagają uwzględnienia w doborze:

• dodatkowe filtry nawiewne – klasy ≥ F7 (PM2.5) lub F9 stosowane np. w kanałowych filtrach nawiewnych. W parametrach central Viteco: Reversus, Flat czy Breva są już uwzględnione opory filtrów klasy F7, czy dodatkowe filtry kanałowe, ale należy pamiętać, że wraz z ich zabrudzeniem – opory wzrastają,
• chłodnice freonowe lub glikolowe – oporom sięgającym kilkudziesięciu Pa, które sumują się z oporami sieci kanałowej,
• gruntowy wymiennik ciepła (GWC) – szczególnie rurowe wymienniki gruntowe zwiększają opory, ale w centralach Viteco, dzięki zaawansowanej automatyce, możemy skonfigurować rekuperator i doposażyć go o funkcjonalność GWC. Więcej na temat połączenia rekuperatora z GWC dowiesz się z tego wideo: https://www.youtube.com/watch?v=PbCumhLVP9s&t=102s,
• rozbudowana sieć kanałowa – długie trasy kanałów lub wiele odgałężeń, szczególnie w rozległych budynkach parterowych, sumują opory liniowe i miejscowe.

Dobór rekuperatora do domu

Poniższa tabela stanowi orientacyjny punkt wyjścia do doboru rekuperatora.

Dom do 120 m² – standardowy wybór

Typ budynku

Dom energooszczędny lub w standardzie WT 2021, 2–4 osoby, wysokość pomieszczeń 2,75 m.

Obliczenia orientacyjne

Kubatura: 120 × 2,75 = 330 m³ → wydajność 330 m³/h. Dla 4 osób × 30 m³/h = 120 m³/h. Przyjmujemy wyższą wartość z kubatury. Z zapasem: dobieramy centralę 350 m³/h.

Polecane modele Viteco

Do tego metrażu sprawdzi się płaski Flat 350+ do montażu pod sufitem. Zapewnia cichą i energooszczędną pracę, a konstrukcja pozwala zaoszczędzić cenne miejsce w ograniczonej przestrzeni.

Na co uważać

• Upewnić się, że opór instalacji mieści się w krzywej pracy wentylatora wybranego modelu.
• W domach z kominkiem uwzględnić/sprawdzić, czy projekt przewiduje niezależne nawiewanie powietrza do paleniska.

Dom 120–180 m² – najpopularniejszy segment

Typ budynku

Typowy dom jednorodzinny parterowy lub z poddaszem użytkowym, 4–5 osób.

Obliczenia orientacyjne

Kubatura: 160 × 2,75 = 440 m³ → wydajność 440 m³/h. Dla 5 osób: 150 m³/h. Decyduje kubatura. Z zapasem: centrala 450-550 m³/h.

Polecane modele Viteco

Optymalnym wyborem w tym przedziale jest Reversus 450+ lub Flat 550+. Obudowa rekuperatorów skutecznie wycisza pracę wentylatorów i zapewnia dobrą termoizolację, co zwiększa odzysk ciepła.

Dom powyżej 250 m² – duże instalacje

Typ budynku

Duże domy z wieloma strefami wentylacyjnymi, ewentualnie z siłownią, sauną czy dużą wanną typu jacuzzi lub pomieszczeniami technicznymi wymagającymi intensywniejszej wymiany powietrza.

Obliczenia orientacyjne

Kubatura: 260 × 2,75 = 715 m³ → 687 m³/h. Dla 6 osób: 180 m³/h. Decyduje kubatura. Z uwzględnieniem zapasu i dodatkowej filtracji: centrala od 650 m³/h wzwyż.

Polecane modele Viteco

W tej klasie zalecamy Reversus 650+. Reversus wyposażony jest w wentylatory EC, które utrzymują wydajność nawet przy łącznym oporze instalacji powyżej 200 Pa, co w dużych budynkach z rozbudowaną instalacją jest regułą, nie wyjątkiem.

Kluczowe czynniki dla dużych budynków

• W strefach z sauną lub fitness zapotrzebowanie na powietrze jest 2–3-krotnie wyższe niż w pokojach dziennych.
• Chłodnica po stronie nawiewu w domu 250 m²+ wymaga precyzyjnego obliczenia mocy chłodniczej i oporów. Niemniej w celu skutecznego chłodzenia budynku latem najlepszym rozwiązaniem jest klimatyzacja, chłodnica w rekuperacji nigdy jej w pełni nie zastąpi.